انتخاب مؤثرترین قرص برای گردن درد، به نوع و شدت درد گردن بستگی دارد. معمولاً داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن) برای کاهش درد و التهاب تجویز میشوند؛ اما در مواردی که گردن درد، منشأ عضلانی دارد و با گرفتگی عضلات همراه است، قرصهای شلکننده عضلات مانند متوکاربامول و باکلوفن تجویز میشود؛ دوره تجویز پزشک برای برخی از این قرصها ممکن است بین 2 تا 3 هفته نیز طول بکشد. این قرصها معمولاً پس از ۳۰ دقیقه تا یک ساعت شروع به اثرگذاری روی درد گردن میکنند؛ اما باید توجه داشت که برخی از آنها عوارض جانبی دارند؛ مثلاً داروهای ضدالتهاب ممکن است باعث مشکلات گوارشی مانند درد معده شوند و داروهای شلکننده عضلات، فرد را دچار خوابآلودگی میکنند. به همین دلیل همیشه بهتر است این قرصها با مشورت متخصص مصرف شوند.
بهترین قرصهای تجویزشده برای گردن درد
قرصهای تجویز شده برای گردن درد به دودسته مسکن و شلکننده عضلات تقسیمبندی میشوند. مسکنهای گردن درد شامل ایبوپروفن، نوافن، ناپروکسن و دیکلوفناک هستند که با کاهش التهاب و فشار روی عضلات و مفاصل ملتهب، به تسکین سریع دردهای خفیف تا شدید در گردن کمک میکنند.
| قرصهای مسکن | موارد مصرف | میزان اثرگذاری |
|---|---|---|
| ناپروکسن | کاهش التهاب و درد | بالا |
| دیکلوفناک | کاهش التهاب و درد | بالا |
| ایبوپروفن | کاهش التهاب و درد | متوسط |
| نوافن | کاهش التهاب و درد | متوسط |
| سلکوکسیب | کاهش التهاب و درد | متوسط |
در مواردی که گردن درد مزمن و به دلیل گرفتگی عضلات اطراف آن باشد، استفاده از داروهای شلکننده عضلات مانند متوکاربامول و باکلوفن عملکرد بهتری نسبت به داروهای مسکن خواهد داشت. این داروها برای آرامکردن اسپاسمهای عضلانی و بازگرداندن حرکت طبیعی گردن بسیار مؤثر هستند؛ اما از عوارض جانبی آنها ایجاد خوابآلودگی در فرد است. به همین دلیل هنگام استفاده از قرصهای شلکننده عضلات حتماً باید از رانندگی یا کار با ماشینآلات سنگین پرهیز کرد. تمام داروهایی که در ادامه معرفی میشوند بهتر است با همراه یا پس از غذا مصرف شوند تا به معده و دستگاه گوارش آسیب نرسانند. همچنین داروها بهتر است با مشورت پزشک مصرف شوند تا از عوارض احتمالی آنها پیشگیری شود.
| قرصهای شلکننده عضلات | موارد مصرف | میزان اثرگذاری |
|---|---|---|
| دیازپام | کاهش گرفتگی عضله | بالا |
| متوکاربامول | کاهش گرفتگی عضله | کم |
| باکلوفن | کاهش گرفتگی عضله | کم |
ناپروکسن
ناپروکسن از قویترین داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی (NSAID) است که به دلیل اثرگذاری بالا، در کنترل درد گردن متوسط و حتی شدید مانند دیسک گردن موثر است. تفاوت ناپروکسن با ایبوپروفن در این است که ایبوپروفن اثر کوتاه مدت دارد، در حالی که مدت اثرگذاری و البته احتمال ایجاد معده درد در ناپروکسن بیشتر است.
| زمان لازم برای اثرگذاری | 1 تا 4 ساعت |
|---|---|
| مدت ماندگاری | حداکثر تا 12 ساعت |
| نحوه مصرف | همراه یا بلافاصله بعد از خوردن غذا |
| عوارض شایع | سوزش و درد معده، حالت تهوع، سرگیجه |
| عوارض کمتر شایع | اسهال، یبوست، تورم بدن، خونریزی معده |
موارد منع مصرف:
- در افراد مسن با مشکلات گوارشی که احتمال خونریزی معده و روده در آنها بیشتر است.
- داشتن سابقه آلرژی نسبت به ناپروکسن یا سایر داروهای NSAID
- سابقه بیماری قلبی، فشارخون بالا و سکته قلبی و مغزی
- سابقه زخم یا خونریزی معده
- دوران بارداری یا شیردهی
- کودکان کمتر از 2 سال
دیکلوفناک
دیلکوفناک هم از داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی با اثرگذاری بالا است و با کاهش ترکیباتی که در بدن موجب التهاب و درد میشوند، اثر خود را اعمال میکند. این دارو از قویترین مسکنهای غیر مخدر است که برای کنترل گردن دردهای متوسط تا شدید بهویژه در اطراف مفاصل کاربرد دارد. البته ریسک عوارض قلبی – عروقی و گوارشی در دیکلوفناک بیشتر از سایر داروهای این دسته است.
| زمان لازم برای اثرگذاری | 20 تا 30 دقیقه |
|---|---|
| مدت ماندگاری | 8 ساعت |
| نحوه مصرف | همراه یا بلافاصله بعد از خوردن غذا |
| عوارض شایع | معده درد، مشکلات گوارشی، حالت تهوع |
| عوارض کمتر شایع | خونریزی معده، افزایش فشارخون |
دیکلوفناک میتواند باعث کندشدن روند تخمکگذاری شود، بنابراین در صورتی که قصد بارداری دارید حتماً با مشورت پزشک و در صورت تجویز، از این دارو استفاده کنید.
موارد منع مصرف:
- قبل و بعد از جراحی بایپس قلب، بیماری قلبی و فشارخون بالا
- در افراد مسن که احتمال خونریزی معده و روده در آنها بیشتر است.
- داشتن سابقه آلرژی به دیکلوفناک یا سایر داروهای خانواده NSAIDs
- سابقه زخم یا خونریزی معده
- دوران بارداری و شیردهی
- کودکان کمتر از 18 سال
ایبوپروفن
ایبوپروفن از داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی است که با کاهش تورم و هورمونهای مربوطه، سبب کنترل تب، درد و التهاب در گردن درد خفیف تا متوسط میشود. توجه داشته باشید مصرف ایبوپروفن نباید بیشتر از 10 روز در بزرگسالان و 3 روز در کودکان کمتر از 18 سال طول بکشد.
| زمان لازم برای اثرگذاری | 20 تا 30 دقیقه |
|---|---|
| مدت ماندگاری | 4 تا 6 ساعت |
| نحوه مصرف | همراه با غذا یا شیر |
| عوارض شایع | مشکلات گوارشی، سوزش و درد معده، حالت تهوع |
| عوارض کمتر شایع | خونریزی معده، تورم بدن |
مصرف این دارو در 20 هفته آخر بارداری میتواند منجر به مشکلات قلبی و کلیوی در جنین شود. بنابراین اگر باردار هستید حتما پیش از مصرف آن با پزشک خود مشورت کنید تا در صورت نیاز، داروهای جایگزین و بدون عوارض برای شما تجویز شوند.
موارد منع مصرف:
- داشتن سابقه آلرژی به ایبوپروفن یا سایر داروهای NSAIDs
- سابقه بیماری قلبی، فشارخون، سکته قلبی یا مغزی
- داشتن زخم یا خونریزی معده
- دوران بارداری و شیردهی
- کودکان کمتر از 2 سال
نوافن
نوافن ترکیب دو داروی استامینوفن و ایبوپروفن با کافئین است و به طور موقت سبب تسکین دردهای خفیف تا متوسط گردن میشود. استامینوفن از داروهای مسکن درد و تب بر، و ایبوپروفن از داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی است. هر دو قرص از داروهای رایج کنترل درد و التهاب هستند و ترکیب با کافئین موجب افزایش قدرت تسکیندهندگی آنها میشود.
| زمان لازم برای اثرگذاری | 20 تا 30 دقیقه |
|---|---|
| مدت ماندگاری | 4 تا 6 ساعت |
| نحوه مصرف | همراه یا بدون غذا با یک لیوان آب کامل |
| عوارض شایع | خوابآلودگی، درد معده |
| عوارض کمتر شایع | تنگی نفس، تحریک روده و دستگاه گوارش، حالت تهوع |
موارد منع مصرف:
- فشارخون و فشار داخل جمجمه بالا
- مشکلات حاد گوارشی یا سندروم روده تحریکپذیر
- دوران بارداری و شیردهی
- کودکان کمتر از 2 سال
سلکوکسیب
سلکوکسیب هم از داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی است و تأثیری موقت بر گردن دردهای خفیف تا متوسط دارد. اثر سلکوکسیب در بدن نسبت به ایبوپروفن ماندگاری بیشتری دارد. عوارض گوارشی این قرص کمتر ولی احتمال عوارض قلبی در آن بیشتر است.
| زمان لازم برای اثرگذاری | 1 ساعت |
|---|---|
| مدت ماندگاری | 12 ساعت |
| نحوه مصرف | همراه یا بدون غذا با یک لیوان آب کامل |
| عوارض شایع | سرگیجه، سوزش و درد معده، حالت تهوع |
| عوارض کمتر شایع | افزایش فشارخون، تورم بدن، خونریزی معده |
مصرف این قرص در 20 هفته آخر بارداری میتواند منجر به ایجاد مشکلات قلبی و کلیوی در جنین شود. بنابراین پیش از مصرف آن حتما با پزشک خود مشورت کنید.
موارد منع مصرف:
- سابقه حساسیت به دارو یا سایر داروهای خانواده NSAIDs
- پیوند بای پس عروق کرونری بهویژه در 2 هفته اخیر
- مشکلات قلبی، فشارخون بالا، سکته قلبی و مغزی
- مشکلات گوارشی مانند سابقه خونریزی معده و روده
- دوران بارداری و شیردهی
- کودکان کمتر از 2 سال
متوکاربامول
متوکاربامول از دست داروهای شلکننده عضلات و رایجترین قرص در این گروه است. عملکرد آن بهگونهای است که مانع از ارسال پیامهای عصبی به مغز و ارسال درد میشود. متاکاربامول با شل کردن عضلات گردن، در بهبود و درمان این عارضه مؤثر است. مصرف همزمان این دارو با الکل، همچنین رانندگی و کار با ماشینآلات صنعتی پس از مصرف متوکاربامول بههیچعنوان توصیه نمیشود.
| زمان لازم برای اثرگذاری | 30 دقیقه تا 2 ساعت |
|---|---|
| مدت ماندگاری | 4 تا 6 ساعت |
| نحوه مصرف | همراه یا بدون غذا |
| عوارض شایع | سرگیجه، خوابآلودگی، معده درد، طعم فلز در دهان |
| عوارض کمتر شایع | تغییر رنگ ادرار به قهوهای یا سبز، فشارخون پایین، تشنج، دوبینی |
متوکاربامول ممکن است تأثیرات منفی روی جنین داشته باشد؛ بنابراین اگر باردار هستید یا قصد آن را دارید، حتماً پیش از مصرف به پزشک خود اطلاع دهید.
موارد منع مصرف:
- داشتن سابقه آلرژی به مصرف متوکاربامول
- داشتن سابقه تشنج
- ابتلا به میاستنی گراویس (بیماری خودایمنی که سبب ضعف عضلات میشود)
- دوران بارداری و شیردهی
- کودکان کمتر از 16 سال
باکلوفن
باکلوفن نیز از داروهای شلکننده عضلات و ضد اسپاسم است. باکلوفن بر روی اعصاب نخاع اثر میگذارد و دفعات و شدت اسپاسم عضلانی در اطراف ماهیچههای گردن را کاهش میدهد. گاهی برای تأثیر بیشتر در رفع اسپاسم ماهیچهها، استفاده از آن برای شب تجویز میشود. مصرف همزمان این دارو با الکل، همچنین رانندگی و کار با ماشینآلات صنعتی پس از مصرف باکلوفن بههیچعنوان توصیه نمیشود.
| زمان لازم برای اثرگذاری | 1 ساعت |
|---|---|
| مدت ماندگاری | 6 تا 8 ساعت |
| نحوه مصرف | همراه یا بلافاصله بعد از غذا |
| عوارض شایع | خوابآلودگی، گیجی، ضعف عمومی |
| عوارض کمتر شایع | تشنج، توهم، ضعف عضلانی شدید |
باکلوفن ممکن است سبب ایجاد کیست تخمدان شود. همچنین مصرف آن در دوران بارداری و شیردهی میتواند باعث لرزش و سفتشدن ماهیچهها یا تشنج در کودک شود؛ بنابراین پیش از مصرف آن حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
موارد منع مصرف:
- هر گونه سابقه حساسیت به باکلوفن
- سابقه ابتلا به بیماریهای روانی مانند اسکیزوفرنی
- سابقه صرع یا سایر اختلالات تشنجی و پارکینسون
- سابقه فشارخون بالا، سکته مغزی یا لختهشدن خون
- بارداری و شیردهی
- کودکان کمتر از 12 سال
دیازپام
دیازپام که با نام عامیانه والیوم نیز شناخته میشود، از گروه داروهای بنزودیازپین است و برای درمان اسپاسم عضلانی، اضطراب و مشکلات خواب کاربرد دارد. این دارو سبب آرامش مغز و اعصاب و آرامشدن ماهیچهها میشود. توجه داشته باشید که مصرف طولانیمدت اعتیادآور است. مصرف همزمان این دارو با الکل، همچنین رانندگی و کار با ماشینآلات صنعتی پس از مصرف دیازپام بههیچعنوان توصیه نمیشود.
| زمان لازم برای اثرگذاری | 1 تا 1:30 ساعت |
|---|---|
| مدت ماندگاری | 24 ساعت |
| نحوه مصرف | همراه یا بدون غذا با یک لیوان آب کامل |
| عوارض شایع | خوابآلودگی، سرگیجه، اختلالات گوارشی |
| عوارض کمتر شایع | دوبینی، ضعف عضلانی شدید، فراموشی |
اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید، خودسرانه از دیازپام استفاده نکنید. این دارو میتواند عوارض خطرناکی برای جنین داشته باشد. پیش از مصرف دیازپام حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
موارد منع مصرف:
- داشتن سابقه حساسیت به دیازپام
- مشکلات شدید تنفسی، آپنه خواب یا قطع تنفس در هنگام خواب
- داشتن سابقه تشنج یا افسردگی
- اعتیاد به مصرف مواد یا الکل
- دوران بارداری و شیردهی
- کودکان کمتر از 18 سال
داروهای کمتر تجویزشده
کاربرد برخی از قرصها در گردن درد کمتر است، چرا که بهطورکلی برای بیماریهای دیگر کاربرد دارند و عوارض جانبی آنها نسبت به داروهای رایجی که گفته شد، بیشتر است؛ بنابراین معمولاً همراه با فیزیوتراپی یا در ترکیب با داروهای دیگر، و با تجویز پزشک متخصص مصرف میشوند.
- داروهای ضدتشنج مانند کاربامازپین، گاباپنتین و پرگابالین از جمله داروهایی هستند که برای کنترل گردن کاربرد دارند، اما استفاده از آنها بسیار محدود است. این داروها سبب آرامکردن سیستم عصبی میشوند و معمولاً برای کنترل درد ناشی از آسیب یا فشردگی عصبی مثل بیرونزدگی دیسک کاربرد دارند. این قرصها اثر تسکینی متوسطی دارند، به همین دلیل بیشتر با تجویز پزشک و همزمان با روشهای درمانی دیگر مثل فیزیوتراپی مصرف میشوند
- ملوکسیکام از دیگر داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی است که معمولاً برای تسکین آرتریت تجویز میشود و تا حدودی برای گردن درد مؤثر است. استفاده همزمان ملوکسیکام و دیکلوفناک به طور ترکیبی با داروهای دیگر این گروه، میتواند عملکرد آن را بهتر کند؛ اما پیش از مصرف باید با یک متخصص راجع به عوارض تداخل داروها مشورت شود.
- از دسته داروهای شلکننده عضلات، گاهی سیکلوبنزاپرین و تیزانیدین نیز برای گردن درد تجویز میشوند؛ ولی استفاده از آنها رایج نیست. داروهای این دسته عوارض جانبی زیادی دارند و تجویز آنها تنها محدود به 2 تا 3 هفته است.
بسیاری از قرصهای مسکن و شلکننده عضلات برای مصرف محدود و کوتاهمدت مناسب هستند. مصرف طولانیمدت این داروها ممکن است عوارض جانبی زیاد و وابستگی به قرص را در پی داشته باشد. اگر گردن درد طولانی یا حاد (همراه با بیحسی و سرگیجه و…) دارید که با یک دوره مصرف مسکن بهبود نیافته یا پس از بهبود دوباره برگشته است، حتماً باید به پزشک مراجعه و درمان خود را بهموقع آغاز کنید.
بعد از تسکین درد گردن، چه مواردی را رعایت کنم؟
پس از استفاده از داروی مناسب و متناسب با شرایط و تسکین نسبی درد گردن، برای حفظ سلامت گردن لازم است تا مواردی را رعایت کنید تا احتمال بازگشت درد به حداقل برسد. در ادامه به معرفی بعضی از اصلاحات رفتاری برای پیشگیری از بازگشت درد دیسک گردن میپردازیم:
نحوه صحیح کار با تلفن همراه
پایین نگهداشتن سر هنگام کار با تلفن همراه و کامپیوتر سبب ایجاد فشار مضاعف روی عضلات گردن میشود. بهجای خمکردن سر، تلفن همراه و سایر وسایل الکترونیک را روبروی صورت و چشم و موقعیت سر را در راستای مرکز بدن نگه دارید.
نحوه صحیح نشستن پشت میز کار یا مطالعه
برای مدت طولانی در یک وضعیت ثابت نمانید. کارکردن یا درسخواندن پشت میز برای مدت طولانی، یکی از عوامل اصلی گردن درد است؛ چراکه فرد پس از مدتی، به دلیل خستگی ممکن است نحوه نشستن خود را به شکل نادرستی تغییر دهد. سعی کنید هنگام کار یا مطالعه، مطابق با تصویر در یک زاویه 90 درجه و عمود با صندلی بنشینید. برای جلوگیری از خستگی میتوانید در فواصل کوتاه از جای خود بلند شوید و حرکت کنید.
نحوه صحیح خوابیدن
سعی کنید در طول شبانهروز خواب کافی داشته باشید و در حالتی بخوابید که فشار روی عضلات گردن کمترین مقدار باشد. به طور مثال خوابیدن روی شکم منجر به چرخش سروگردن شده و احتمال گرفتگی عضلات و ایجاد درد را افزایش میدهد.
حرکات کششی مناسب گردن
به طور منظم ورزش کنید چرا که ماهیچههای گردن بیشتر از تمام عضلات بدن نیاز به تقویت و آرامکردن دارند. میتوانید مطابق با تصویر، روزانه تمرینات کششی را انجام دهید. این حرکات در افزایش انعطاف و نرمشدن گردن بسیار مؤثر هستند. توجه داشته باشید که انجام حرکات کششی در پیشگیری از بروز گردن درد یا حفظ شرایط پس از درمان مؤثر است؛ بنابراین اگر در حال حاضر درد دارید، از انجام این حرکات خودداری کنید؛ زیرا ممکن است موجب بدتر شدن وضعیت شما شود.
سایر درمانهای خانگی گردن درد
درمانهای خانگی زیادی برای کنترل گردن درد و جلوگیری از بازگشت آن وجود دارد که به برخی از آنها در ادامه اشاره میکنیم:
- استراحت: اولین اقدام هنگام تجربه گردن درد، استراحت کافی است. در این مواقع از انجام فعالیتهای سنگین فیزیکی اجتناب کنید و تاحدیکه ممکن است دراز بکشید. بهتر است به پهلو یا پشت دراز بکشید چرا که در این دو حالت، سروگردن در یک راستای مناسب با بدن قرار میگیرند. همچنین در این شرایط از بالشتهای خیلی نرم، خیلی صاف یا با ارتفاع زیاد استفاده نکنید چرا که سبب خمشدن گردن و بدتر شدن درد میشوند. در صورت امکان، بهتر است از بالشتهای طبی استفاده کنید.
- کمپرس سردوگرم: استفاده متناوب از کمپرس سرد برای رفع التهاب و کمپرس گرم برای ازبینبردن گرفتگی ماهیچهها بسیار مؤثر خواهد بود و قدرت تسکیندهندگی زیادی دارد.
- ماساژ: ماساژ ملایم عضلات گردن روشی عالی برای کاهش درد است. توجه داشته باشید که اعمال فشار زیاد، درد را تشدید میکند. همچنین برای افزایش اثرات ماساژ میتوانید از روغنهای گیاهی مناسب مثل سیاهدانه، بابونه و اسطوخودوس کمک بگیرید.
- ورزش: انجام حرکات ورزشی مناسب به طور روزانه در افزایش جریان خون به گردن، رفع گرفتگی عضلات و کاهش التهاب مؤثر است. در صورتی که از نحوه صحیح انجام حرکات مطمئن نیستید، حتماً از یک متخصص کمک بگیرید.
سؤالات متداول
آیا ممکن است گردن درد ژنتیک باشد؟
بله، ژنتیک میتواند از عوامل ایجاد گردن درد در کودکان و نوجوانان باشد. هر چند که احتمال ژنتیکی بودن گردن درد در بزرگسالان چندان محتمل نیست.
آیا کودکان هم ممکن است گردن درد بگیرند؟
بله گردن درد در کودکان میتواند علاوه بر ژنتیک، به دلیل کشیدگی عضلات نیز اتفاق بیفتد. ممکن است کودک با چرخاندن سریع و نادرست گردن و خوابیدن به حالت نادرست، عضلات گردن خود را تحتفشار قرار داده باشد. انجام طولانیمدت بازیهای کامپیوتری و تلفن همراه نیز از عوامل دیگر ایجاد گردن درد کودکان است.
گردن درد در چه مشاغلی رایجتر است؟
گردن درد در بین کارمندان اداری به دلیل نشستن طولانیمدت پشت میز نسبت به سایر مشاغل، بیشترین میزان شیوع را دارد. همچنین مشاغلی که در آنها سروگردن برای زمان زیادی در یک وضعیت نادرست قرار میگیرد؛ مانند برنامهنویسی، معلمی و نویسندگی و همچنین مشاغلی که با انجام فعالیت فیزیکی سنگین همراه هستند؛ مانند کارگر ساختمان، خدمات و معدن، بیش از سایر مشاغل مستعد ابتلا به گردن درد هستند.
درمان دارویی گردن درد چقدر طول میکشد؟
دارودرمانی برای گردن درد به نوع داروی مصرفی، شدت درد و شرایط فرد بستگی دارد، اما به طور معمول 12-6 هفته برای کنترل درد با قرص زمان لازم است.
بهترین قرص برای تسکین گردن درد کدام است؟
بهترین قرص بر اساس شرایط فرد و نوع گردن درد متفاوت است. اما در بیشتر موارد داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی در این زمینه رایجتر هستند و مصرف دورهای آنها به طور مؤثری موجب تسکین درد خواهد شد.
چه مقدار زمان برای بهبود گردن درد با قرص موردنیاز است؟
زمان لازم درمان گردن درد با قرص بستگی بهشدت آن و نوع قرص دارد، اما معمولاً پس از چند روز تا چند هفته بهبود پیدا میکند. در موارد کمی گردن درد علامت یک بیماری جدی است.
از کجا بفهمم که مشکل گردن درد من جدی است؟
علائمی مانند تشدید درد باوجود مصرف قرص، درد مداوم، انتشار درد به سمت بازوها یا پاها، سردرد، و بیحسی و گزگز، میتوانند نشانه مشکل جدی در گردن باشند.
چه مواردی گردن درد را بدتر میکند؟
مهمترین عامل در بدتر شدن گردن درد، نگهداشتن سر در یک موقعیت ثابت و نامناسب برای زمان طولانی است. نگاهکردن به صفحه کامپیوتر و تلفن همراه برای مدت طولانی از موارد رایج در این زمینه هستند.
آیا گردن درد میتواند دستها و پاها را تحتتأثیر قرار دهد؟
بله، فشار روی ستون فقرات و نخاع میتواند سبب بیحسی، سوزنسوزنشدن و احساس درد در سایر نقاط بدن از جمله بازوها، دستها و پاها شود.
چگونه باوجود گردن درد بخوابم؟
معمولاً خوابیدن به پهلو و به پشت نسبت به خوابیدن روی شکم، درد و سفتی کمتری در گردن ایجاد میکنند. استفاده از بالشت و تشک مناسب نیز میتواند درد گردن را کاهش داده و کیفیت خواب را بهبود ببخشد.